Wstęp do teorii i metodologii badań bezpieczeństwa
Nauka
Nauka to zakres pewnej określonej wiedzy, stwierdzający stan faktyczny, badającej rzeczywistość.
Nauka określa zbiór metod badawrczych, dzięki którym jesteśmy w stanie zbadać stan rzeczywisty.
Nauka odpowiada na cztery podstawowe pytania:
- Jakie zjawisko jest i jakie zagadnienia chcemy zbadać?
- Jakie są przyczyny, że tak jest?
- Jakie to ma znaczenie?
- Jakie to ma konsekwencje w przyszłości?
Metody badań
| Ilościowe | Jakościowe |
| Ile? Jaki procent? (Statystyka) | Dlaczego/czemu? Jakie są przyczyny? Co skłoniło? |
Za pomocą metod ilościowych jest możliwość zbadania twardych danych na określony temat, dzięki temu jesteśmy w stanie określić trendy i skalę zjawiska.
Nauka o bezpieczeństwie jest nauką interdyscyplinarną, bezpieczeństwo jest pojęciem z natury rzeczy subiektywnym i elastycznym, z całą pewnością możemy określić, że jest pojęciem spornym. Ważnym tym samym jest kto decyduje o bezpieczeństwie, jak to rozumie, które problemy życia społecznego zalicza do tego i jak rozwiązuje konflikty ze sporną naturą bezpieczeństwa.
Bezpieczeństwo rozumiemy jako stan kontroli nad tym, co zagraża szczególnie cenionym przez nas wartościom.
W okresie zimnej wojny, kiedy ponował nurt realnego bezpieczeństwa, koncentrowano uwagę na czterech elementach:
| State | Państwo |
| Strategies | Strategie |
| Science | Nauka |
| Status quo | |
(Hegemonia to dominacja jednego podmiotu nad innymi.)
Wymiary bezpieczeństwa
- Bezpieczeństwo w wymiarze politycznym (gwarant bezpieczeństwa międzynarodowego) – tego wymiaru będzie najwięcej na egzaminie.
- Bezpieczeństwo gospodarcze (utrzymanie dobrobytu wewnętrznego, nawiązanie relacji gospodarczych).
- Bezpieczeństwo społęczne (dzięki temu jest mniej zamieszków i oporów społecznych).
- Bezpieczeństwo środowiskowe i ekologia.
Miękkie bezpieczeństwo dotyczy Human Security, które można znaleźć w agendzie narodów zjednoczonych, jest tam opisany ten termin (będzie o tym mówiono na ostatnich zajęciach).
Pola badawcze mogą się róznić od specjalności i nie ma jednej spójnej definicji. Jest to nauka o charakterze interdyscyplinarnym, dlatego pola badawcze również takie będą.
Pole badawcze to obszar na którym są skoncentrowane badania (tematyczne, problemowe) przez naukowców z jednej lub więcej dziedzin naukowych.
Trzy cechy charakterystyczne:
- otwarte i interdyscyplinarne,
- nadają ton dominujące paradygmaty i koncepcje, uzależnione często od pewnych trendów i co się dzieje w środowisku w którym funkcjonujemy,
- nie zawsze jest nastawione na postęp naukowy, jest to możliwe, ale nie jest to warunkiem.
Kwestie będą skupiały się na pytaniach:
- Bezpieczeństwo jest przestrzegane jako akumulacje potęgi (w tej potędze będą najbardziej odgrywały środki militarne, np. jaką siłę i środki możemy zapewnić).
- Bezpieczeństwo może być postrzegane jako troska o sprawiedliwość i prawa człowieka. Im bardziej sprawiedliwe relacje i chronimy prawa człowieka, to pierwotne potrzeby bezpieczeństwa człowieka są bardziej zaspokojone (prowadzi to też do minimalizacji potrzeby do wojny).
Najczęstszym pytaniami w pracy licencjackiej będą: o jakie i czyje bezpieczeństwo chodzi, jaki jest rodzaj / potrzeba i czego to dotyczy.
Pojęcie metodologii
Metodologia dzieli się na ogólną (czyli nauk) oraz szczegółową (w ramach poszczegółnych dyscyplin naukowych), a potem dochodzą kwestie praktyczne. Metodologia jest przypisana do określonych dyscyplin naukowych i głównymi pytaniami są:
- Jaką metodykę stosujesz, w jaki sposób chcesz to zbadać i udowodnić?
- Jaką metodykę stosujesz, w jaki sposób chcesz to zbadać i udowodnić?
