Skip to main content

Wstęp do teorii i metodologii badań bezpieczeństwa

Nauka

Nauka to zakres pewnej określonej wiedzy, stwierdzający stan faktyczny, badającej rzeczywistość.

Nauka określa zbiór metod badawrczych, dzięki którym jesteśmy w stanie zbadać stan rzeczywisty.

Nauka odpowiada na cztery podstawowe pytania:

  • Jakie zjawisko jest i jakie zagadnienia chcemy zbadać?
  • Jakie są przyczyny, że tak jest?
  • Jakie to ma znaczenie?
  • Jakie to ma konsekwencje w przyszłości?
Metody badań
Ilościowe Jakościowe
Ile? Jaki procent? (Statystyka) Dlaczego/czemu? Jakie są przyczyny? Co skłoniło?

Za pomocą metod ilościowych jest możliwość zbadania twardych danych na określony temat, dzięki temu jesteśmy w stanie określić trendy i skalę zjawiska.

Nauka o bezpieczeństwie jest nauką interdyscyplinarną, bezpieczeństwo jest pojęciem z natury rzeczy subiektywnym i elastycznym, z całą pewnością możemy określić, że jest pojęciem spornym. Ważnym tym samym jest kto decyduje o bezpieczeństwie, jak to rozumie, które problemy życia społecznego zalicza do tego i jak rozwiązuje konflikty ze sporną naturą bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo rozumiemy jako stan kontroli nad tym, co zagraża szczególnie cenionym przez nas wartościom.

W okresie zimnej wojny, kiedy ponował nurt realnego bezpieczeństwa, koncentrowano uwagę na czterech elementach:

State Państwo
Strategies Strategie
Science Nauka
Status quo

(Hegemonia  to dominacja jednego podmiotu nad innymi.)

Wymiary bezpieczeństwa
  • Bezpieczeństwo w wymiarze politycznym (gwarant bezpieczeństwa międzynarodowego) – tego wymiaru będzie najwięcej na egzaminie.
  • Bezpieczeństwo gospodarcze (utrzymanie dobrobytu wewnętrznego, nawiązanie relacji gospodarczych).
  • Bezpieczeństwo społęczne (dzięki temu jest mniej zamieszków i oporów społecznych).
  • Bezpieczeństwo środowiskowe i ekologia.

image.png

Miękkie bezpieczeństwo dotyczy Human Security, które można znaleźć w agendzie narodów zjednoczonych, jest tam opisany ten termin (będzie o tym mówiono na ostatnich zajęciach).

Pola badawcze mogą się róznić od specjalności i nie ma jednej spójnej definicji. Jest to nauka o charakterze interdyscyplinarnym, dlatego pola badawcze również takie będą.

Pole badawcze to obszar na którym są skoncentrowane badania (tematyczne, problemowe) przez naukowców z jednej lub więcej dziedzin naukowych.

Trzy cechy charakterystyczne:

  • otwarte i interdyscyplinarne,
  • nadają ton dominujące paradygmaty i koncepcje, uzależnione często od pewnych trendów i co się dzieje w środowisku w którym funkcjonujemy,
  • nie zawsze jest nastawione na postęp naukowy, jest to możliwe, ale nie jest to warunkiem.

Kwestie będą skupiały się na pytaniach:

  • Bezpieczeństwo jest przestrzegane jako akumulacje potęgi (w tej potędze będą najbardziej odgrywały środki militarne, np. jaką siłę i środki możemy zapewnić).
  • Bezpieczeństwo może być postrzegane jako troska o sprawiedliwość i prawa człowieka. Im bardziej sprawiedliwe relacje i chronimy prawa człowieka, to pierwotne potrzeby bezpieczeństwa człowieka są bardziej zaspokojone (prowadzi to też do minimalizacji potrzeby do wojny).

Najczęstszym pytaniami w pracy licencjackiej będą: o jakie i czyje bezpieczeństwo chodzi, jaki jest rodzaj / potrzeba i czego to dotyczy.

Pojęcie metodologii

Metodologia dzieli się na ogólną (czyli nauk) oraz szczegółową (w ramach poszczegółnych dyscyplin naukowych), a potem dochodzą kwestie praktyczne. Metodologia jest przypisana do określonych dyscyplin naukowych i głównymi pytaniami są:

  • Jaką metodykę stosujesz, w jaki sposób chcesz to zbadać i udowodnić?
  • Jaką metodykę stosujesz, w jaki sposób chcesz to zbadać i udowodnić?
Metody badawcze i narzędzia