Skip to main content

Wstęp do teorii i metodologii badań bezpieczeństwa

Nauka

Nauka to zakres pewnej określonej wiedzy, stwierdzający stan faktyczny, badającej rzeczywistość.

Nauka określa zbiór metod badawrczych, dzięki którym jesteśmy w stanie zbadać stan rzeczywisty.

Nauka odpowiada na cztery podstawowe pytania:

  • Jakie zjawisko jest i jakie zagadnienia chcemy zbadać?
  • Jakie są przyczyny, że tak jest?
  • Jakie to ma znaczenie?
  • Jakie to ma konsekwencje w przyszłości?
Metody badań
Ilościowe Jakościowe
Ile? Jaki procent? (Statystyka) Dlaczego/czemu? Jakie są przyczyny? Co skłoniło?

Za pomocą metod ilościowych jest możliwość zbadania twardych danych na określony temat, dzięki temu jesteśmy w stanie określić trendy i skalę zjawiska.

Nauka o bezpieczeństwie jest nauką interdyscyplinarną, bezpieczeństwo jest pojęciem z natury rzeczy subiektywnym i elastycznym, z całą pewnością możemy określić, że jest pojęciem spornym. Ważnym tym samym jest kto decyduje o bezpieczeństwie, jak to rozumie, które problemy życia społecznego zalicza do tego i jak rozwiązuje konflikty ze sporną naturą bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo rozumiemy jako stan kontroli nad tym, co zagraża szczególnie cenionym przez nas wartościom.wartościom.

W okresie zimnej wojny, kiedy ponował nurt realnego bezpieczeństwa, koncentrowano uwagę na czterech elementach:elementach (4S):

State Państwo
Strategies Strategie
Science Nauka
Status quo

(Hegemonia  to dominacja jednego podmiotu nad innymi.)

Wymiary bezpieczeństwa
  • Bezpieczeństwo w wymiarze politycznym (gwarant bezpieczeństwa międzynarodowego) – tego wymiaru będzie najwięcej na egzaminie.
  • Bezpieczeństwo gospodarcze (utrzymanie dobrobytu wewnętrznego, nawiązanie relacji gospodarczych).
  • Bezpieczeństwo społęczne (dzięki temu jest mniej zamieszków i oporów społecznych).
  • Bezpieczeństwo środowiskowe i ekologia.

image.png

Miękkie bezpieczeństwo dotyczy Human Security,Security, które można znaleźć w agendzie narodów zjednoczonych, jest tam opisany ten termin (będzie o tym mówiono na ostatnich zajęciach).

Pola badawcze mogą się róznić od specjalności i nie ma jednej spójnej definicji. Jest to nauka o charakterze interdyscyplinarnym,interdyscyplinarnym, dlatego pola badawcze również takie będą.będą.

Pole badawcze to obszar na którym są skoncentrowane badania (tematyczne, problemowe) przez naukowców z jednej lub więcej dziedzin naukowych.

Trzy cechy charakterystyczne:

  • otwarte i interdyscyplinarne,
  • nadają ton dominujące paradygmaty i koncepcje, uzależnione często od pewnych trendów i co się dzieje w środowisku w którym funkcjonujemy,
  • nie zawsze jest nastawione na postęp naukowy, jest to możliwe, ale nie jest to warunkiem.

Kwestie będą skupiały się na pytaniach:

  • Bezpieczeństwo jest przestrzegane jako akumulacje potęgi (w tej potędze będą najbardziej odgrywały środki militarne, np. jaką siłę i środki możemy zapewnić).
  • Bezpieczeństwo może być postrzegane jako troska o sprawiedliwość i prawa człowieka. Im bardziej sprawiedliwe relacje i chronimy prawa człowieka, to pierwotne potrzeby bezpieczeństwa człowieka są bardziej zaspokojone (prowadzi to też do minimalizacji potrzeby do wojny).

Najczęstszym pytaniami w pracy licencjackiej będą: o jakie i czyje bezpieczeństwo chodzi, jaki jest rodzaj / potrzeba i czego to dotyczy.

Pojęcie metodologii

Metodologia dzieli się na ogólną (czyli nauk) oraz szczegółową (w ramach poszczegółnych dyscyplin naukowych), a potem dochodzą kwestie praktyczne. Metodologia jest przypisana do określonych dyscyplin naukowych i głównymi pytaniami są:

  • Jaką metodykę stosujesz, w jaki sposób chcesz to zbadać i udowodnić?
  • Jaką metodykę stosujesz, w jaki sposób chcesz to zbadać i udowodnić?
Metody badawcze i narzędzia

Metodami są np. przepytywania, ankiety czy porównania obecnej informacji do innych statystyk. Możemy zbadać np. ilość zgłoszonych przypadków phishingu, ale też jest obszar niedoszacowania, bo ktoś nawet może nie wiedzieć, że nastąpił taki proces.

Ogólna metodologia dotyczy wszystkich dziedzin naukowych i rozwija się szybko w nauce anglosaskiej. Dobrze charakteryzuje uniwersytety amerykańskie i chińskie. Zajmuje się również etyką badań naukowych, np. brakiem oszukiwania, brakiem epizodowanie badania, brakiem kreślenia dodatkowych scenariuszy.

Metodyka pracy to metoda przeprowadzenia samego badania, np. analityczne, analiza statystyczna czy badania ankietowe.

Pragmatyczność, dobrze zbadaj – potem wdrażaj.

Metodologia ogólna może mieć apragmatyczne znaczenie, charakteryzuje wąskie grono osób, które są niezbędni dla nas, czyli osoby np. mądrzejsi, korzystające z warsztatów i mają większe przyłożenie na rzeczywistość.

Zadaniem metodologii ogólnej jest wyznaczenie metod stosowanych w nauce (dana metoda powinna pozwalać uzyskać zbieżne wyniki przy kilku powtarzannych przypadkach).

Cztery pojęcia metodologiczne:

  • Indukcja (od szczegółów do ogółu) – często psycholodzy tak pracują, najpierw zbierają fakty, a potem próbują wypracować metody wsparcia itd.
  • Dedukcja (od ogółów do szczegółu) – stawianie teorii w przypadku badań, a potem zbieranie faktów do potwierdzenie tego.
  • Wnioskowanie – na podstawie zebranego materiału badawczego.
  • Klasyfikacja – klasyfikacja metod i technik badawczych ze względu np. na pole czy tematykę albo siatkę kategorialną.

Kolejnym zadaniem metodologii to konstruowanie systemów naukowych, np.: nauki społeczne, nauki ścisłe, nauki teologiczne.

Kolejnym zadaniem metodologii to uzasadnienie twierdzeń naukowych (fakty).

Obszary metodologii szczegółowej:

  • opracowanie metod naukowo-badawczych, np. analityka danych i statystyki sondażowe,
  • możliwość zaprojektowanie podstawowych czynności badawczych,
  • kodyfikacja i normowanie konkretnych czynności badawczych.

Nauka opiera się na systematycznych metodach badawczych. Celem jest zdobycie rzetelnej i obiektywnej wiedzy. Istnieje wiele metod dostosowanych do różnych dziedzin nauki.

Badanie naukowe, w szerokim znaczeniu, to ogół czynności w odrębnie pracy naukowej, od powzięcia i ustalania problemu do opracowania materiałów naukowych, jednak bez czynności pisania pracy.

W pośrednim znaczeniu to czynności wykonawcze badań naukowych w znaczeniu szerokim, jest to stosowanie praktyczne metod roboczych, gromadzenie materiału naukowego i opracowanie go.

Hipoteza badawcza (założenie, hipoteza naukowa) – to co w danej wiedzy już jest odkryte, czego się nie udowania.

Przypuszczenia o obecności danego zjawiska lub o jego pewnych celach, stosunku do innych zjawisk. Są to przypuszczenia dotyczące danego przemiotu badań według pewnej kategorii poznania – jakości, ilości, czasu i przetrzeni.

Metoda badań naukowych rozumiana jest jako sposób zdobywania materiałów naukowych, stanowiących podstawę do opracowania teoretycznego, do rozwiązania problemu naukowego oraz napisania pracy naukowej.

Z wymienionych wcześniej metod jakościowych i ilościowych, są również metody mieszane.